Nadat de bloembollen, de ijsjes en de chocola uit de weg waren geruimd, was er net voldoende ruimte om iedereen van een zitplaats te voorzien bij de tweede Nieuwe Graanschuur-lezing. Gastspreker was Roosmarijn Saat, eigenaar van Gimsel in de Groene Passage in Rotterdam, een prachtige biologische winkel. Aan de winkel is ook een vegetarisch en uiteraard biologisch restaurant verbonden, onder de naam Spirit; Dirk en Gerrit genoten er van een heerlijke lunch bij hun voorbereidende bezoek aan Roosmarijn (wel op eigen kosten). Ook in Amsterdam is nu een vestiging van het restaurant geopend. Behalve winkelier is Roosmarijn voorzitter van de Biowinkelvereniging, waar ruim 300 biowinkels bij zijn aangesloten, en van daaruit bestuurslid van Bionext, waarin de hele biologische sector samenwerkt.
Roosmarijn begon met de geschiedenis van ‘haar’ winkel, die door haar ouders is opgericht. Oudere lezers herinneren zich misschien Gimsel nog wel als een keten van winkels, maar de meeste zijn opgegaan in eerst Natuurwinkel en toen Ekoplaza. Naast die in Rotterdam zijn er nu nog twee andere Gimsel winkels, waaronder een in Apeldoorn.
Vervolgens gaf Roosmarijn een overzicht van de stand van zaken in de biologische sector. Van het huidige landbouwareaal is 5,3% biologisch, en er is zo’n 7000 ha ‘in omschakeling’, dus op weg naar biologisch. De omzet van biologisch voedsel bedroeg vorig jaar ongeveer 2 miljard euro, maar dat is nog maar 3,5% van de uitgaven aan voedsel. De speciaalzaken namen van dat bedrag ongeveer 26% voor hun rekening. Er is groei, maar die gaat (te) langzaam.
Daarna kwamen onderwerpen als prijs, gezondheid, voedselzekerheid en de rol van de overheid aan de orde. Een paar punten uit haar verhaal:
- Ja, biologisch is duurder door een wat lagere opbrengst en doordat het arbeidsintensiever is; maar gangbaar is te goedkoop, want de schade die ermee gepaard gaat zit niet in de prijs. Een petitie om de BTW op biologisch af te schaffen werd een paar jaar geleden 400.000 keer getekend, maar er is in de politiek niets mee gedaan.
- Biologisch is zeker gezonder voor het milieu (geen gif, minder broeikasgassen), maar de effecten op de mens blijven moeilijk te meten, omdat gezondheid van zoveel factoren afhangt. Wie biologisch eet heeft minder pesticiden in zijn lichaam, maar leef je daardoor langer in goede conditie?
- Wat voedselzekerheid betreft is biologische landbouw beter bestand tegen klimaatextremen, maar die voedselzekerheid wordt vooral bereikt door minder verspilling (nu 1/3 van alle voedsel), door eerlijker delen en door minder vee en dus minder verbouw van veevoer; er is een voedseltransitie nodig.
- De overheid had een Actieplan Biologisch (weinig mee gedaan), en heeft nu een ‘versnellingsplan’, om in 2030 op de met de EU afgesproken 30% biologisch uit te komen. Er is in elk geval nu een minister van landbouw die biologisch belangrijk vindt. De Biowinkelvereniging krijgt geld uit de Vabiola-regeling om de afzet van biologisch te vergroten; overigens krijgt ook de regio Amersfoort geld uit die regeling, de Nieuwe Graanschuur is bij dat project betrokken.
- Rol van de supermarkten: Om die 15% te halen heb je ze nodig, maar omdat de financiële resultaten bij hen voorop staan kun je er niet op bouwen. Koop dus vooral bij speciaalzaken zoals Gimsel of de Nieuwe Graanschuur!
Op de vragenronde volgde nog een geanimeerde borrel, en een half uur daarna stonden bloembollen, ijs en chocola weer op hun plek. Dank aan de WAR en aan de oud-katholieke kerk op ’t Zand voor het gebruik van de stoelen, de mokken en de glazen en vooral dank aan Roosmarijn voor haar inspirerende verhaal, waarvoor ze elders een diner en een borrel moest laten lopen. Op naar de volgende editie van de Nieuwe Graanschuur-lezing!